Ισπανός ζωγράφος γεννημένος στην περιοχή της Extremadura. 

Το 1614 στάλθηκε για 3 χρόνια στη Σεβίλλη, όπου μαθήτευσε κοντά σε ζωγράφο. 

Το 1617 παντρεύτηκε μια γυναίκα κατά 9 χρόνια μεγαλύτερή του, η οποία πέθανε το 1624. Το 1625 ξαναπαντρεύτηκε. 

Μία μεγάλη παραγγελία για 21 πίνακες με θέμα τη ζωή αγίων που δέχτηκε από μοναστήρι το 1626 τον καθιέρωσε ως ζωγράφο. 

Οι μεγάλες παραγγελίες συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια. Η φήμη του ήταν τόση, ώστε το 1629 εκλήθη από τις αρχές της Σεβίλλης να επιστρέψει στην πόλη, διότι θα την λάμπρυνε με τα έργα του. Δέχτηκε και έφτασε εκεί με πολυπληθή οικογένεια και 8 υπηρέτες. 

Γύρω στο 1630 έγινε ζωγράφος του βασιλιά. 

Μετά το 1640 το αυστηρό του ύφος άρχισε να θεωρείται ξεπερασμένο μπροστά στη ζωντάνια και τον συναισθηματισμό ζωγράφων όπως ο Murillo. 

Στα τέλη των 30ς το εργαστήριό του παρήγαγε έργα που έστελνε στη Νότια Αμερική. Το 1644 παντρεύτηκε για τρίτη φορά. 

Το 1658 μετακόμισε στη Μαδρίτη και ανανέωσε τη γνωριμία του με τον Velasquez. 

Υπάρχει η φήμη ότι πέθανε φτωχός, αλλά είναι μάλλον μύθος, καθώς η περιουσία που άφησε ήταν μεγάλη. 

Τα θέματά του είναι κυρίως θρησκευτικά (ιδιαίτερα απεικονίσεις αγίων) ή νεκρές φύσεις.

Αποκαλείται «Ισπανός Caravaggio”, καθώς κάνει παρόμοια χρήση του chiaroscuro, των σκοτεινών φόντων και των έντονων εναλλαγών φωτός – σκιάς. Ωστόσο είναι αμφίβολο αν είχε δει ποτέ του έργα του Caravaggio. 

Οι συνθέσεις του είναι αυστηρές και τα χρώματά του σκοτεινά. Ζωγράφιζε εκ του φυσικού και είχε ιδιαίτερη επιτυχία στην απόδοση των πτυχώσεων και των λευκών υφασμάτων.

Λέγεται ότι το ίδιο αυστηρή και με τήρηση καθημερινής ρουτίνας ήταν και η ζωή του.

Πιθανή αυτοπροσωπογραφία