JOHANNES VERMEER (1632-1675)

 

Ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους της «Χρυσής Εποχής της Ολλανδικής Ζωγραφικής». 

 

Γνωρίζουμε πολύ λίγα για τη ζωή του, πάντως έζησε και εργάστηκε στην περιοχή του Ντελφτ. 

 

Δεν ξέρουμε κάτι για την εκπαίδευσή του, αλλά το 1653 έγινε μέλος της συντεχνίας των ζωγράφων της πόλης. 

 

Είναι πιθανόν να έκανε και άλλο παράλληλο επάγγελμα (ίσως έμπορος έργων τέχνης), διότι παρήγαγε κατά μέσο όρο δύο μόνο πίνακες το χρόνο κι αυτούς όχι τόσο για εμπορικούς λόγους, αλλά ειδικά για ανθρώπους που θαύμαζαν τη δουλειά του. Ίσως γι’ αυτό σήμερα υπάρχουν λίγα μόνον έργα του. 

 

Έχαιρε εκτίμησης όχι μόνο ως ζωγράφος, αλλά και ως ειδικός σε θέματα τέχνης (το 1672 είχε πάει στη Χάγη για να πιστοποιήσει τη γνησιότητα μιας συλλογής έργων τέχνης). 

 

Τα τελευταία 3-4 χρόνια βρισκόταν σε δεινή οικονομική κατάσταση εξ αιτίας του πολέμου Γαλλίας - Ολλανδίας και αδυνατούσε να συντηρήσει την πολυμελή του οικογένεια. Έπεσε σε κατάθλιψη και πέθανε το 1675. 

 

Ζωγράφισε σχεδόν αποκλειστικά καθημερινές σκηνές από τη ζωή της μεσαίας τάξης, κυρίως εσωτερικές. 

 

Τα έργα του, αυστηρά σε σύνθεση, διαθέτουν εκπληκτική ευαισθησία, εξαίρετη χρήση του φωτός και αποπνέουν ηρεμία και γαλήνη. Σήμερα σώζονται μόλις 35 απ’ αυτά. 

 

 

MARY CASSATT (1844-1926)

Αμερικανίδα ιμπρεσιονίστρια ζωγράφος και χαράκτρια, γεννημένη κοντά στο Pittsburgh. 

 

Από πλούσια οικογένεια, έζησε ως παιδί στην Ευρώπη για 5 χρόνια. Διδάχτηκε τέχνη ιδιωτικά και μεταξύ 1861-65 στην Pennsylvania Academy of the Fine Arts και το 1866 στο Παρίσι, κοντά στους ακαδημαϊκούς ζωγράφους Gerome και Couture. 

 

Εξέθεσε για πρώτη φορά στο Salon το 1872 και το 1874 αποφάσισε να ζήσει στο Παρίσι. 

 

Επηρεάστηκε από τον Courbet, γνώρισε τους ιμπρεσιονιστές και εξέθεσε μαζί τους και ήταν φίλη με τον Degas. 

 

Ήταν πολύ καλή στο σχέδιο, προτιμούσε τις ασύμμετρες συνθέσεις και ήταν από τους πρωτοπόρους που χρησιμοποίησαν ως υλικό το παστέλ. 

 

Φιλοτέχνησε επίσης σημαντικά χαρακτικά επηρεασμένη από τα αντίστοιχα γιαπωνέζικα που τότε είχαν φτάσει στο Παρίσι. 

 

Βασικό θέμα της υπήρξε η μητρότητα. 

 

Το 1894 αγόρασε ένα εξοχικό και μοίραζε το χρόνο της ανάμεσα στην εξοχή και το Παρίσι. Λίγο μετά το 1900 άρχισε να έχει προβλήματα όρασης και από το 1914 έπαψε να ζωγραφίζει. 

 

Λόγω των υψηλών γνωριμιών της έπεισε πλούσιους αμερικανούς φίλους της να αγοράσουν έργα ιμπρεσιονιστών, επηρεάζοντας έτσι έμμεσα την αισθητική των ΗΠΑ.

 

 

MAX ERNST (1891-1976)

 

Γερμανός ζωγράφος, γλύπτης και συγγραφέας με πολυτάραχη ζωή, πρωτοπόρος του νταντά και από τους γνωστότερους σουρεαλιστές. 

 

Αρχικά σπούδαζε φιλοσοφία, την εγκαταλείπει όμως για να αφοσιωθεί στην τέχνη. Στα πρώτα του βήματα γίνεται μέλος εξπρεσιονιστικής ομάδας, επηρεάζεται από τη μοντέρνα τέχνη και το 1913 πάει στο Παρίσι όπου σχετίζεται με τον Apollinaire και τον Arp.

 

Πολεμά στον Α’ Παγκόσμιο και επιστρέφοντας στην Κολωνία το 1918 γίνεται από τους ιδρυτές της ντανταϊστικής ομάδας της πόλης. Ταυτόχρονα δημιουργεί τα πρώτα του κολλάζ, τεχνική που κατέχει περίοπτη θέση στο έργο του. 

 

Το 1922 εγκαθίσταται παράνομα στη Γαλλία εγκαταλείποντας γυναίκα και παιδί και ζει με τον φίλο του ποιητή Paul Éluard και την τότε σύζυγό του Gala (μετέπειτα σύζυγο του Dali), με την οποία διατηρεί σχέση. 

 

Ήδη από το 1921 είχε προσχωρήσει στη σουρεαλιστική ομάδα του Breton. Το 1925 επινοεί μια νέα τεχνική, το frotage, μέθοδο που ενσωματώνει το στοιχείο του τυχαίου, ταιριάζοντας έτσι με το σουρεαλιστικό πνεύμα, και στη συνέχεια εξερευνά άλλες τεχνικές. 

 

Το 1930 εμφανίζεται στην ταινία του Luis Buñuel «Χρυσή Εποχή», ενώ από το 1934 ξεκινά τη γλυπτική. 

 

Δημιουργεί παθιασμένο δεσμό με την επίσης σουρεαλίστρια ζωγράφο Leonora Carrington. Το 1938 γνωρίζει και συνεργάζεται με τη βαθύπλουτη αμερικανίδα συλλέκτρια Peggy Guggenheim. 

 

Με το ξέσπασμα του πολέμου το 1939 κλείνεται, ως Γερμανός, σε γαλλικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, ελευθερώνεται με τη μεσολάβηση φίλων, για να συλληφθεί μετά τη γερμανική εισβολή από τους ναζί. Καταφέρνει να δραπετεύσει και, μέσω Λισαβώνας, φεύγει με την Guggenheim για τη Νέα Υόρκη (θα παντρευτούν μεταξύ 1942-1946), αφήνοντας πίσω την Carrington. Γίνεται έτσι ένας από τους ευρωπαίους καλλιτέχνες που μετέφεραν τον σουρεαλισμό στις ΗΠΑ και επέδρασαν αποφασιστικά στη γέννηση του αμερικάνικου αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

 

Το 1946 θα παντρευτεί την επίσης ζωγράφο Dorothea Tanning και θα ζήσουν σε μικρή πόλη κοντά στην έρημο, το τοπίο της οποίας θα επηρεάσει την εικονογραφία του Ernst. Εκεί θα δημιουργήσουν μια «καλλιτεχνική αποικία». 

 

Το 1950 θα επιστρέψει στην Ευρώπη, θα ζήσει κυρίως στη Γαλλία και το 1954 θα κερδίσει το Πρώτο Βραβείο στη Μπιενάλε της Βενετίας. 

 

Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του συνδέεται με τον σουρεαλισμό. Ωστόσο υπήρξε ιδιαίτερα εφευρετικός και πειραματιζόταν διαρκώς με τα υλικά και τις τεχνικές, λόγος για τον οποίο το σουρεαλιστικό έργο του διαθέτει ποικιλία ύφους. 

 

Σημαντικά είναι και τα βιβλία του με κολλάζ, που αποτελούνται από συγκολλήσεις ετερόκλητων εικόνων από παλιές γκραβούρες.